Valblok of vallijn: wanneer kies je wat?

Kies een vallijn met energieabsorber (EN 355) als je op één plek werkt of je verplaatst langs ankerpunten, en er genoeg vrije ruimte onder je is: bij de Petzl ABSORBICA-I 80 is dat in het slechtste geval 3,58 m onder je voeten. Kies een valblok (EN 360) als je verder van het ankerpunt moet bewegen of als de vrije ruimte krap is: de lijn rolt mee en blokkeert direct, waardoor de Tractel Blocfor 6 ESD met een anker boven je 2,40 m vrije ruimte vraagt. Daar staat tegenover dat een valblok zwaarder is, een anker boven je of minstens op heuphoogte nodig heeft en elk jaar een veiligheidskeuring met schriftelijke goedkeuring moet krijgen.

Wat is het verschil tussen een valblok en een vallijn?

Een vallijn is een lijn met een vaste lengte en een energieabsorber. Val je, dan val je eerst vrij tot de lijn strak staat. Daarna scheurt de absorber open en remt hij de val af. Petzl geeft voor de ABSORBICA-I een maximale opvangkracht van 6 kN en een gemiddelde van 5 kN.

Een valblok (in de norm een automatisch blokkerende valbeveiliging) heeft een lijn of band op een veerbelaste haspel. Tijdens het werk houdt de veer de lijn strak. Bij een val blokkeert een palsysteem de haspel meteen, en een scheurbanddemper beperkt de kracht tot minder dan 6 kN. Je valt dus geen hele lijnlengte, maar alleen de remweg.

Beide zijn een verbindingsmiddel tussen je valharnas (EN 361) en een ankerpunt. Het harnas, het ankerpunt en de vrije ruimte bepalen samen of het systeem werkt.

Hoeveel vrije ruimte heb je nodig?

Vrije ruimte is de ruimte onder je voeten die leeg moet zijn, zodat je bij een val de grond of een obstakel niet raakt. Hier zit het grootste verschil:

• ABSORBICA-I 80 (maximaal 1 m inclusief karabiners): bij de langste val, met het anker op voethoogte, is de vrije val 2,00 m, scheurt de absorber 0,58 m open en telt Petzl 1 m marge op. Totaal 3,58 m tot 100 kg en 3,87 m van 100 tot 140 kg.
• Blocfor 6 ESD verticaal, met het anker boven je: 1,4 m valafstand plus 1 m marge, totaal 2,4 m. Sta je 3 m opzij van de loodlijn onder het anker, dan komt er 0,5 m bij door de slingering: 2,9 m.

Let op: de waarde van de vallijn is het slechtste geval. Zit het anker boven je, dan is de val korter. De waarde van het valblok geldt juist alleen met het anker boven je. Hang je aan een flexibele horizontale ankerlijn (EN 795 type C), dan tel je bij allebei de doorbuiging van die lijn op. Hoe je de vrije ruimte van een vallijn precies narekent, lees je in Vrije valruimte: hoeveel hoogte heeft een vallijn echt nodig?

Valblok en vallijn naast elkaar

Kenmerk	Vallijn: Petzl ABSORBICA-I 80	Valblok: Tractel Blocfor 6 ESD
Norm	EN 355	EN 360:2023
Lengte	0,7 m, maximaal 1 m met karabiners	6 m band van 25 mm
Gewicht gebruiker	60 tot 140 kg	50 tot 150 kg
Vrije ruimte onder je voeten	3,58 m tot 100 kg, 3,87 m tot 140 kg (anker op voethoogte)	2,4 m (verticaal, anker boven je, recht eronder)
Ankerpunt	Bij voorkeur boven je, EN 795, minstens 12 kN	Zo mogelijk boven je, minstens op heuphoogte, EN 795, minstens 12 kN
Eigen gewicht	170 g	2,42 kg
Opvangkracht	Maximaal 6 kN, gemiddeld 5 kN	Minder dan 6 kN
Periodieke keuring	Minstens elke 12 maanden door een bevoegd persoon	Minstens elke 12 maanden, met schriftelijke goedkeuring
Levensduur	10 jaar	Geen einddatum bij jaarlijkse keuring; textiel uiterlijk na 20 jaar vervangen door een erkend servicecentrum

Wanneer kies je een vallijn?

Een vallijn past bij werk waarbij je dicht bij het ankerpunt blijft, en bij klimmen langs een constructie.

• Werk op één plek of langs een lijn zonder tussenankers. Daarvoor is een enkele lijn, zoals de ABSORBICA-I, bedoeld.
• Klimmen langs een constructie of ankers passeren. Dan heb je volgens Petzl een dubbele lijn nodig, zoals de ABSORBICA-Y MGO.
• Licht en compact. Een vallijn weegt een fractie van een valblok en hindert je minder bij klimwerk.

Een vallijn heeft ook grenzen. Hoe langer de lijn, hoe meer bewegingsruimte, maar ook hoe langer de val en hoe meer vrije ruimte je nodig hebt. Petzl noemt de verstelbare ABSORBICA-I VARIO als manier om de lijn en daarmee de val kort te houden. Haak het vrije uiteinde van een lijn niet terug aan je harnas: volgens Petzl beperkt dat de werking van de absorber.

Wanneer kies je een valblok?

Een valblok past bij werk onder een vast ankerpunt waarbij je meer bewegingsruimte nodig hebt, of waar de ruimte onder je beperkt is. Tractel noemt voor de Blocfor 6 ESD onderhoudswerk op steigers, daken en terrassen. Tractel stelt bij de Blocfor wel strikte voorwaarden:

• Verleng een valblok nooit met een vallijn of lus, niet aan de kant van het harnas en niet aan de kant van het anker.
• Werk niet verder dan 20° uit de loodlijn onder het ankerpunt.
• Gebruik het valblok niet op hellende of instabiele oppervlakken: daar blokkeert het mogelijk niet.
• Gebruik het niet als positioneringslijn, hijsmiddel of sjorband, en altijd door één persoon.
• Gebruik over een dakrand alleen een uitvoering die daarvoor getest is. Bij de Blocfor zijn dat de 6 ESD en de gegalvaniseerde 10 en 20 m; de RVS-uitvoeringen en de touwversie niet. De voorwaarden daarvoor staan in Valbeveiliging op een dak.

Er is ook een kort valblok. De Blocfor 1.8B ESD heeft 1,80 m band, weegt 1,33 kg en blokkeert volgens Tractel binnen 100 mm valafstand. Is het werk zo dat een redder je na een val moet kunnen ophalen, dan bestaat er ook een valblok met ingebouwde reddingslier, de Blocfor R EVO.

Zo kies je in vijf stappen

1. Kan het zonder harnas? Een hekwerk, leuning of werkvloer gaat voor op persoonlijke valbeveiliging.
2. Waar zit het ankerpunt? Boven je: beide kunnen. Op voethoogte: een vallijn, met de vrije ruimte uit de tabel. Een valblok wil Tractel zo mogelijk boven je en minstens op heuphoogte.
3. Hoeveel moet je bewegen? Dicht bij het anker, binnen de lengte van de lijn: vallijn. Meer meters onder één anker: valblok. Klimmen langs een constructie: dubbele vallijn.
4. Hoeveel ruimte is er onder je? Meet van je voeten tot het eerste obstakel en vergelijk met de waarde in de gebruiksaanwijzing, inclusief je gewicht met gereedschap.
5. Is er een rand of een reddingsplan nodig? Bij een val over een rand gelden aparte regels. Een reddingsplan heb je altijd nodig.

Veelgestelde vragen

Mag je een valblok verlengen met een vallijn?

Nee. Tractel verbiedt verlengstukken zoals vallijnen of lussen tussen de Blocfor en het harnas en tussen de Blocfor en het ankerpunt.

Is een valblok veiliger dan een vallijn?

Niet in het algemeen. Een valblok vraagt minder vrije ruimte met een anker boven je, maar heeft meer voorwaarden. Een vallijn is eenvoudiger en lichter. De situatie op de werkplek bepaalt de keuze.

Mag een valblok horizontaal over een rand?

Alleen als de gebruiksaanwijzing het toestaat. Bij de Blocfor ESD/EVO-serie geldt dat voor de 6 ESD en de gegalvaniseerde uitvoeringen, met een vrije ruimte van 5 m onder de rand.

Hoe vaak moet je een valblok of vallijn laten keuren?

Beide minstens elke 12 maanden. Tractel eist bij de Blocfor een schriftelijke goedkeuring; zonder keuring in de afgelopen 12 maanden mag je hem niet gebruiken. Controleer beide ook voor elk gebruik zelf. Meer hierover lees je in Valbeveiliging keuren.

Wat doe je na een val?

Beide hebben een valindicator. Is die bij de ABSORBICA gescheurd of bij de Blocfor zichtbaar, dan heeft het product een val opgevangen. Stel het buiten gebruik: Petzl schrijft de lijn af en Tractel schrijft voor de Blocfor af te voeren en te vernietigen.

Producten en verder lezen

• Petzl ABSORBICA-I vallijn met energieabsorber
• Petzl ABSORBICA-I VARIO verstelbare vallijn
• Petzl ABSORBICA-Y MGO dubbele vallijn
• Tractel Blocfor ESD valblok 6, 10 en 20 m en Blocfor 1.8B ESD
• Alle valblokken en alle vallijnen en energieabsorbers
• Lees ook: Vrije valruimte berekenen en Valbeveiliging op een dak

Bronnen: Petzl gebruiksaanwijzing ABSORBICA-I/Y (L0047000C), productpagina ABSORBICA-I 80 en Tech Tip "Which type of fall-arrest lanyard to choose?" op petzl.com; Tractel gebruiksaanwijzing Blocfor ESD & EVO ESD (257985, juli 2026), technische fiches Blocfor 6 ESD (T-2672, 03/2026) en Blocfor 1.8B ESD (T-2546); Arbobesluit artikel 3.16 (wetten.overheid.nl). Foto's: Petzl. Schema: Hef en Hijs Online. Laatst gecontroleerd op 14 november 2026. Dit artikel vervangt de gebruiksaanwijzingen van de ABSORBICA en de Blocfor niet.